Destinasyon Yayılım Endeksi (DYE), turist harcamalarının konaklama işletmeleri dışındaki destinasyon ekonomisine ne ölçüde yayıldığını gösteren analitik bir göstergedir. Endeks; turizm gelirinin restoran, ulaşım, alışveriş, eğlence ve diğer yerel ekonomik faaliyetler üzerindeki dağılımını değerlendirmek amacıyla kullanılmaktadır.

Erol Karabulut tarafından geliştirilen Ulusal DYE, kişisel turist harcamalarından konaklama harcamalarının çıkarılmasıyla hesaplanmaktadır:

DYE = [(Kişisel Harcamalar − Konaklama Harcaması) / Kişisel Harcamalar] × 100

Endeks değerinin düşük olması, turist harcamalarının büyük ölçüde otel ve diğer konaklama işletmelerinde yoğunlaştığını gösterir. Yüksek DYE değeri ise turizm gelirinin konaklama sektörü dışına çıkarak restoranlara, ulaşım işletmelerine, mağazalara, eğlence kuruluşlarına ve diğer yerel ekonomik aktörlere daha fazla yayıldığı anlamına gelir.

Mevcut metodolojide paket tur gelirlerinin dağılımı ile harcamaların ekonomik sektörlere göre ayrıntılı paylaşımı hesaplamaya dâhil edilmemektedir. Bu nedenle DYE, turizm gelirinin yerel ekonomideki bütün dolaylı ve uyarılmış etkilerini değil, kişisel harcamaların konaklama dışındaki tahmini payını ölçmektedir.

İl düzeyindeki hesaplamanın ilk aşamasında konaklama geliri belirlenmektedir:

İl Konaklama Geliri = Geceleme Sayısı × GNR

GNR (Guest Night Revenue), geceleme başına elde edilen ortalama konaklama gelirini ifade eder.

Türkiye genelinde hesaplanan konaklama dışı kişisel turist harcaması, illere üç göstergeden oluşan ağırlıklı bir dağıtım modeliyle paylaştırılmaktadır:

Yüzde 50: İlin toplam geceleme sayısındaki payı
Yüzde 30: İlin toplam turist sayısındaki payı
Yüzde 20: İlin kart harcamaları veya mevcut il bazlı harcama göstergesindeki payı
İlin dağıtım ağırlığı şu şekilde ifade edilebilir:

İl Ağırlığı = (%50 × Geceleme Payı) + (%30 × Turist Sayısı Payı) + (%20 × Harcama Göstergesi Payı)

Bu ağırlık kullanılarak her ile düşen tahmini konaklama dışı harcama hesaplanır. Ardından ilin toplam turist harcaması, konaklama geliri ile konaklama dışı harcamanın toplamı olarak belirlenir. İl DYE değeri ise şu şekilde hesaplanabilir:

İl DYE = [İl Konaklama Dışı Harcaması / İl Toplam Turist Harcaması] × 100

Bu yöntem, illerin turizm gelirini yerel ekonomiye yayma düzeylerinin karşılaştırılmasına olanak sağlar. Bununla birlikte il düzeyindeki konaklama dışı harcamalar doğrudan ölçülmediği, ağırlıklı göstergelerle tahmin edildiği için sonuçların model temelli değerler olduğu dikkate alınmalıdır.