Bocuse, Paul
KİŞİ Aşçı Mutfak Çalışanı
(1926–2018)
Paul Bocuse, XX. yüzyıl Fransız mutfağının en tanınmış şeflerinden biri ve nouvelle cuisine hareketinin önde gelen temsilcilerindendir. 11 Şubat 1926 tarihinde Lyon yakınlarındaki Collonges-au-Mont-d’Or’da doğmuştur. Ailesi, XVIII. yüzyıldan itibaren aşçılık ve konaklama işleriyle uğraşan bir geçmişe sahipti.
Bocuse mesleğini çıraklık yoluyla öğrenmiştir. 16 yaşında Lyon’daki Restaurant de la Soierie’de Claude Maret’in yanında çalışmaya başlamıştır. II. Dünya Savaşı sırasında Fransız ordusuna katılmış, Alsace’daki çatışmalarda yaralanmış ve askerî hizmeti nedeniyle Croix de Guerre 1939–1945 nişanını almıştır.
Savaş sonrasında mesleğine dönen Bocuse, Fransız gastronomisinin önemli isimlerinden Eugénie Brazier ve Fernand Point’in yanında çalışmıştır. Özellikle Vienne’deki La Pyramide restoranında Fernand Point ile geçirdiği dönem, mutfak anlayışının şekillenmesinde etkili olmuştur. Malzemenin niteliğine önem verilmesi, gereksiz karmaşıklıktan kaçınılması ve pişirme tekniklerinin doğru uygulanması Bocuse’un mutfak yaklaşımının temel unsurları hâline gelmiştir.
Bocuse, 1956 yılında Collonges-au-Mont-d’Or’daki aile işletmesini devralmış ve burayı daha sonra L’Auberge du Pont de Collonges adıyla uluslararası üne kavuşturmuştur. Restoran 1958 yılında ilk, 1962’de ikinci ve 1965’te üçüncü Michelin yıldızını kazanmıştır. Üç yıldızlı konumunu yaklaşık 55 yıl boyunca koruması, restoranın gastronomi tarihindeki önemini artırmıştır.
Paul Bocuse, klasik Fransız mutfağından beslenmekle birlikte daha hafif yemekleri, kısa pişirme sürelerini, taze ürünleri ve malzemenin doğal lezzetini öne çıkaran nouvelle cuisine hareketinin sembol isimlerinden biri olmuştur. Bununla birlikte hareketin aşırı küçültülmüş porsiyonlar ve yüksek fiyatlarla ilişkilendirilen yönlerini kendisi de eleştirmiştir.
Bocuse’un en bilinen yemeklerinden biri, 1975 yılında Légion d’honneur töreni için hazırladığı trüf mantarlı soupe aux truffes V.G.E. adlı çorbadır. Bu yemek, daha sonra Bocuse’un mutfak mirasıyla özdeşleşen örneklerden biri hâline gelmiştir.
Bocuse yalnızca şef olarak değil, restoran işletmecisi ve gastronomi girişimcisi olarak da faaliyet göstermiştir. Lyon’da Le Nord, L’Est, Le Sud ve L’Ouest adlı brasserileri işletmiş, Amerika Birleşik Devletleri’nde EPCOT bünyesindeki Les Chefs de France restoranının kurulmasına katkıda bulunmuştur.
Mesleğin kurumsallaşmasına yönelik çalışmaları da Bocuse’un kariyerinde önemli yer tutmaktadır. 1987 yılında uluslararası aşçılık yarışması Bocuse d’Or’u kurmuştur. Daha sonra Institut Paul Bocuse ve Fondation Paul Bocuse gibi kurumların oluşturulmasına katkıda bulunarak aşçılık eğitimi, mesleki gelişim ve genç şeflerin yetiştirilmesini desteklemiştir.
Bocuse kariyeri boyunca çok sayıda ödül ve unvan almıştır. 1961 yılında Meilleur Ouvrier de France unvanını kazanmış, 1975 yılında Légion d’honneur nişanına layık görülmüş ve daha sonra bu nişanın commandeur derecesine yükseltilmiştir. 1989 yılında Gault et Millau tarafından “Cuisinier du Siècle”, 2011 yılında ise Culinary Institute of America tarafından “Chef of the Century” unvanlarıyla onurlandırılmıştır.
Bocuse’un gastronomi alanındaki birikimi kitaplarına da yansımıştır. Başlıca eserleri arasında La cuisine du marché, Paul Bocuse’s French Cooking, Bocuse à la carte ve La cuisine du gibier bulunmaktadır. Bu eserler, Fransız mutfağının tekniklerini ve Bocuse’un mutfak anlayışını geniş bir okuyucu kitlesine aktarmıştır.
Paul Bocuse, Fransız mutfağının uluslararası tanınırlığını artırması, nouvelle cuisine hareketinin gelişimine katkıda bulunması, şeflik mesleğinin kamusal görünürlüğünü güçlendirmesi ve aşçılık eğitiminin kurumsallaşmasına katkı sağlaması nedeniyle modern gastronomi tarihinin etkili isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Referanslar
Bocuse, P. (1976). La cuisine du marché. Paris: Flammarion; Bocuse, P. (1977). Paul Bocuse’s French cooking. New York: Pantheon Books; Bocuse, P. (1987). Bocuse à la carte. Paris: Flammarion; Bocuse, P. (1993). La cuisine du gibier. Paris: Flammarion; Bocuse.fr. (t.y.). Michelin-starred chef Lyon · Auberge du Pont de Collonges · Paul Bocuse. https://bocuse.fr/en/paul-bocuse.html; France Mémoire. (t.y.). Paul Bocuse, le «Cuisinier du Siècle». https://www.france-memoire.fr/paul-bocuse-le-cuisinier-du-siecle/; Ministère de l’Agriculture (Fransa). (t.y.). Paul Bocuse, un parcours semé d’étoiles. https://agriculture.gouv.fr/paul-bocuse-un-parcours-seme-detoiles; Rao, H., Monin, P. ve Durand, R. (2003). Institutional change in Toque Ville: Nouvelle cuisine as an identity movement in French gastronomy. American Journal of Sociology, 108(4): 795–843; Wikipedia. (t.y.-a). Bocuse d’Or. https://en.wikipedia.org/wiki/Bocuse_d%27Or; Wikipedia. (t.y.-b). Paul Bocuse. https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Bocuse.
