İlk olarak 1934 yılında Çankırı’da “Tenezzüh (Gezinti) Treni” adıyla seferlerine başlamıştır. 2024 yılında yeniden “Turistik Tuz Ekspresi” adıyla hayata geçirilen seferler, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarının (TCDD) “turistik trenler” kategorisinde yer almaktadır. Çankırı’nın kaya tuzunun başkenti olarak tanımlanması nedeniyle bu turun adı “Tuz Ekspresi” olarak belirlenmiştir.

Çankırı Valiliği, Çankırı Belediyesi, Çankırı Konfederasyonu, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA), Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, TÜRSAB Orta Anadolu Bölge Temsil Kurulu ve seyahat acentelerinin girişimleriyle ilk seferini “Turistik Tuz Ekspresi” adı altında 18 Mayıs 2024 tarihinde Ankara Garı’ndan hareket ederek gerçekleştirmiştir. Üç saatlik yolculuğun sonunda Çankırı’ya ulaşan ziyaretçiler, Yâranlar ve Çankırı’da yaşamış “Kılıç Dişli Kaplan” diye tanımlanan Çankırı’nın maskotu Tuzi ile karşılanmıştır.

Seferler hafta sonları, yaklaşık 250 kişi kapasiteli ve dört vagona sahip dizel tren setleri ile gerçekleştirilmektedir. Günübirlik olarak Ankara–Çankırı–Ankara güzergâhında yapılan seferlerin bilet satışları ise seyahat acenteleri aracılığıyla gerçekleşmektedir. Ayrıca 2024 yılında seferlerine başlayan tur için KUZKA, 2024 ve 2025 yıllarında “Batı Karadeniz’i Keşfet Alternatif Destek Programı” kapsamında A grubu seyahat acentelerine destek sağlamıştır.

Bölgede turistik hareketliliğin sağlanması ve artırılması amacıyla gerçekleştirilen tur kapsamında Çankırı’nın tarihî ve turistik çekicilikleri ziyaret edilmektedir. Turda ilk ziyaret edilen yer; Hititler döneminden beri var olan ve yerin 150 metre altında bulunan tuz mağarasıdır; Türkiye’deki en büyük, dünya genelinde ise sayılı tuz mağaralarından biridir. Türkiye’deki en fazla kaya tuzu rezervinin yer aldığı mağara, Çankırı’ya 19 km uzaklıktadır. KUZKA tarafından mağaranın yer altı tuz şehrine dönüştürülmesi planlanmaktadır. Ziyaret edilen yerler arasındaki Çankırı Mevlevîhanesi, Taş Mescit, Sultan Süleyman Camii, Çivitoğlu Medresesi, Yöresel Mutfak ve Kültür Evi, Tarihî Çamaşırhane Müzesi, Buğday Pazarı Medresesi, Ferit Akalın Radyo ve İletişim Müzesi, Çankırı Müzesi gibi müzeler Çankırı’nın tanıtımına da katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda ziyaretçiler Çankırı’nın coğrafi işaretli ürünlerini de deneme fırsatı bulmaktadır.

Turistik tren yolculuklarının duygu temelli bir turistik deneyim unsuru olmasından hareketle, bu tura katılan ziyaretçilerle bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ziyaretçilerin genel olarak turdan memnun kaldıkları belirlenmiştir. Tuz Ekspresi, ziyaretçiler açısından yalnızca destinasyona ulaşımı sağlayan bir araç değildir. Tuz Ekspresi, oluşturduğu estetik ve eğlenceli atmosfer ile aynı zamanda Çankırı destinasyonunun algılanan değerini artıran bir ön deneyim işleviyle öne çıkmaktadır.

Tuz Ekspresi, destinasyona katkısı açısından değerlendirildiğinde; öncelikle alternatif bir ulaşım aracı olarak Çankırı’ya ziyaret niyetini artıran önemli bir çekicilik unsurudur. Çankırı’yı öne çıkaran tuz teması üzerinden rota, hikâye ve deneyim odaklı bir turizm ürünü oluşturarak destinasyon imajına katkıda bulunan örnek bir projedir.