Sultanhisar Çileği

ZİRAAT, ORMAN VE SU ÜRÜNLERİ Meyve (İşlenmiş ve İşlenmemiş) TÜRKİYE'NİN İLLERİ Aydın

(Sultanhisar, Aydın, 2020)

Sultanhisar çileği Türk Patent ve Marka Kurumu’na 2020 yılında mahreç işareti ile tescil ettirilmiş ve koruma altına alınmıştır. Çilekte kalite toprak yapısı, çilek üretim bilgi birikimi ve mikroklima özellikli iklim nedeniyle yüksektir. Ancak mahreç işareti kapsamında fidelerin bölgede üretilmesi şart değildir.

Dünyada çilek en fazla Çin Halk Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Meksika ve Türkiye’de yetişir. Türkiye’de çilek üretiminde Mersin’den sonra ikinci sırada olan Aydın’da, Sultanhisar çileği 1973’ten bu yana yörede yetiştirilmektedir. Bu çilek hoş kokulu, lezzetli ve kırmızıdır. Bölgede Büyük Menderes nehrine karışan Malgaç ve Yağdere çayları ile beslenen Çomaklı ovasının toprak yapısı çileğin yetişmesi için oldukça uygun yapıdadır. Çilek, başta Sultanhisar ve Nazilli ilçeleri olmak üzere İsabeyli ve çevre mahallelerde yetiştirilir.

Sultanhisar çileği yaz ve sonbaharda olmak üzere iki farklı dönemde dikilir. Sonbahar dikiminde taze ve plug fideler (Eylül-Ekim aylarında), yaz dikiminde ise soğuk hava depolarında saklanmış fideler (Ağustos-Eylül) kullanılır. Dikim işleminden önce toprağın solarizasyonu (topraktan kaynaklanan hastalık etkenlerinin güneş enerjisi kullanılarak etkisiz hale getirilmesi) yapılmalıdır. Sonrasında yaz dikiminde önce dikim sonra malçlama, sonbahar dikiminde ise önce malçlama sonra dikim yapılır. Malçlama için siyah plastik örtüler kullanılır.

Çilek damlama sulama sistemi ile sulanır. Her iki dikim döneminde sonraki ilk üç-dört hafta her gün bol miktarda sulanır. Yaz dikiminde kasım-ocak ayları arasında çilek sulanmaz, ancak sonbahar dikiminde sulama her zaman devam eder. Havaların soğuk olduğu dönemde sulama azaltılır ve seyreltilir.

Ürünlerin hasat mevsimi dikime göre değişir. Yaz dikimi için hasat nisan, sonbahar dikimi için Şubat ayında başlar. Çilek yüzde 75 kırmızı renk olduğu dönemde hasat edilir. Sabahın erken saatinde çilek saptan kopartılır ve meyve üzerinde 1-1,5 santimetre sap kalacak şekilde, meyveyi tutmadan hasat edilir. Hasat edilen çilek daha sonra büyüklüğüne göre tasnif edilir. Çilekler bir saat içerisinde ön soğutmaya alınır ve pazara veya soğuk hava depolarına taşınır. Dondurulan çilekler pasta ve dondurma sektörlerinde kullanılmaya hazır hale gelir. Farklı soğukluklarda dondurulan çilekler beş aydan 24 aydan daha uzun süreye kadar saklanabilir. 

Referanslar

Altan, B. (2022). Solarizasyon. Tarım ve Orman Bakanlığı. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/Solarizasyon-B%C3%BClentALTAN.pdf; Nazilli Ticaret Odası. (t.y.). 2022-2023 Çilek Raporu. (Erişim tarihi: 27.12.2025). https://www.naztic.org.tr/wp-content/uploads/2023/11/C%CC%A7ilek-Raporu.pdf; Özay, S. (2023). Farkı tescillenmiş çileklerimizden seçmeler. Tarım ve Orman Dergisi. https://www.turktarim.gov.tr/Haber/936/farki-tescillenmis-cileklerimizden-secmeler, (Erişim tarihi: 26.12.2025).; Sultanhisar Ziraat Odası. (2020). Sultanhisar Çileği. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/8f2c2691-fb49-42a3-9933-55e9b592d770.pdf, (Erişim tarihi: 26.12.2025).

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: