Oleatrum Müzesi
MÜZE Gastronomi Müzesi TÜRKİYE'NİN İLLERİ Aydın
(Kuşadası, Aydın, 2011)
-
2026
Aydın ili Kuşadası ilçesinde yer alan ve zeytin ile zeytinyağı üretiminin tarihsel gelişimini belgelemeyi amaçlayan tematik bir tarih müzesidir. 2011 yılı Mayıs ayında “Oleatrium Sergi Salonu” adıyla ziyaretçilere açılmış ve 2012 yılında “özel müze” statüsü kazanmıştır. Zeytinin Anadolu ve Akdeniz coğrafyasındaki tarımsal, ekonomik ve kültürel önemini tarihsel bir perspektifle ele alan müze, zeytincilik kültürüne ait maddi mirasın korunması, belgelenmesi ve kamuoyuna aktarılması misyonuyla faaliyet göstermektedir.
Müzenin kurucuları Hasan Tonbul ve Gürsel Tonbul’dur. Sergilenen koleksiyon ise Hasan Tonbul’un yaklaşık 30 yıllık kişisel birikimine dayanmaktadır. Yaklaşık 3.000 metrekare kullanım alanına sahip olan müze yapısı; dış ve iç bahçe, lobi ve 11 farklı sergileme salonundan oluşmaktadır. Dış mimarisi, zeytinyağı fabrikası görünümünde tasarlanmıştır. Sergileme alanları arkaik dönem, Roma dönemi, erken ve geç Bizans dönemleri ile sanayi dönemi gibi kronolojik başlıklar altında düzenlenmiştir. Müzede, antik dönemden sanayi dönemine uzanan süreçte zeytin ve zeytinyağı üretiminde kullanılan taş ve ahşap presler; ezme ve sıkma düzenekleri; amphoralar; depolama kapları; aydınlatma araçları ile değirmen ve şaraphane ekipmanları sergilenmektedir. Sergiler ağırlıklı olarak sürekli sergi niteliği taşımaktadır.
Oleatrium, yalnızca bir sergileme alanı olmanın ötesinde, eğitim ve kültürel aktarım işlevleriyle de öne çıkmaktadır. Müze lobisinde yer alan müze mağazası ve seminer alanları aracılığıyla kültürel ve sosyal etkinliklere ev sahipliği yapılmakta; ziyaretçilere kronolojik, sade ve bilgilendirici bir müze deneyimi sunulmaktadır. Sürdürülebilirlik, şehir müzeciliği ve tarımsal mirasın korunması yaklaşımlarını bir arada ele alması bakımından Oleatrium, Türkiye’de zeytin ve zeytinyağı temalı müzeciliğin önemli ve özgün örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir.
Referanslar
Şahin, Ö., & Aydın, A. (2017). A cultural, gastronomic, and touristic asset: The Kuşadası Oleatrium Olive and Olive Oil History Museum case.,Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(4): 180–199; www.oleatrium.com, (Erişim tarihi: 12. 01. 2026).
